Yapay Zekâ 2025’te Küresel Ticaret ve Lojistiği Yeniden Şekillendiriyor

TASCA
4 gün önce
2 dakikada okunur

Yapay zekâ (AI), 2025 itibarıyla küresel ticaret ve lojistiği hızla dönüştürmekte; verimlilik, maliyet optimizasyonu ve tedarik zinciri dayanıklılığının stratejik bir itici gücü olarak öne çıkmaktadır. Son veriler, lojistik, gümrük süreçleri ve ticaret finansmanı genelinde yapay zekâ kullanımının artık deneysel olmaktan çıktığını ve uluslararası ticaretin temel bir bileşeni haline geldiğini göstermektedir.

Küresel Tedarik Zincirlerinde Yapay Zekâ Kullanımı Hızlanıyor

Sektör raporlarına göre, 2025 yılı itibarıyla küresel lojistik şirketlerinin %65’inden fazlası, operasyonlarının en az bir aşamasında yapay zekâ tabanlı sistemleri entegre etmiştir. Bu sistemler ağırlıklı olarak talep tahmini, rota optimizasyonu, stok yönetimi ve risk değerlendirmesi alanlarında kullanılmakta; şirketlerin gecikmeleri ve operasyonel maliyetleri azaltmasına olanak sağlamaktadır.

Yapay zekâ destekli lojistik çözümleri, şirketlerin ortalama %10–15 oranında maliyet tasarrufu elde etmesine yardımcı olurken, dalgalı piyasalarda teslimat doğruluğunu ve tepki sürelerini de önemli ölçüde iyileştirmiştir.

Ticaretin Kolaylaştırılması ve Dijital Gümrükler

Yapay zekânın en önemli etkilerinden biri gümrük işlemleri ve ticaretin kolaylaştırılması alanında görülmektedir. Otomatik belge işleme, yapay zekâ destekli risk taraması ve öngörücü uyum (compliance) araçları sayesinde, dijital olarak gelişmiş ticaret koridorlarında gümrük işlem süreleri %30’a kadar azaltılmıştır.

Hükümetler ve liman otoriteleri, anormallikleri tespit etmek, sahteciliği önlemek ve sınır ötesi ticaret akışlarını hızlandırmak için giderek daha fazla yapay zekâya başvurmakta; bu sayede hem güvenlik hem de verimlilikartırılmaktadır.

İş Dünyası ve Yatırımcılar Açısından Etkiler

Uluslararası ticaretle uğraşan işletmeler için yapay zekâ kullanımı, daha yüksek öngörülebilirlik ve ölçeklenebilirlikanlamına gelmektedir. Yapay zekâ destekli lojistik platformlarını kullanan şirketler; nakit akışı yönetiminde iyileşme, tedarik zinciri kesintilerine karşı daha düşük risk ve artan rekabet gücü elde etmektedir.

Yatırım perspektifinden bakıldığında ise, yapay zekâ odaklı lojistik ve ticaret teknolojileri yüksek büyüme potansiyeline sahip segmentler haline gelmiştir. Küresel ölçekte yapay zekâ tabanlı lojistik ve tedarik zinciri teknolojilerine yapılan yatırımlar 2024 yılında 60 milyar doları aşmış, bu büyümenin 2025 ve sonrasında da devam etmesi beklenmektedir.

Stratejik Görünüm

Küresel ticaret giderek daha karmaşık ve parçalı bir yapıya bürünürken, yapay zekâ artık destekleyici bir araçtan ziyade stratejik bir altyapı unsuru olarak değerlendirilmektedir. Ticaret ve lojistik sistemlerine yapay zekâyı entegre eden ülkeler ve şirketler; hız, dayanıklılık ve maliyet etkinliği açısından yapısal bir avantaj elde etmektedir.

Bu bağlamda yapay zekâ, yalnızca malların sınırlar ötesinde nasıl hareket ettiğini dönüştürmekle kalmamakta; aynı zamanda küresel ticaretin gelecekteki mimarisini de yeniden tanımlamaktadır.